Sefer Tora
Sefer Tora, kanunların yazılı olduğu metin veya Moşe Rabenu'nun beş kitabının parşömen üzerine yazılmış ve rulo haline getirilmiş bir takım şartlara uygun bir şekilde kullanılan kutsal dini metinler toplamıdır. Sefer Tora bu iş için eğitilmiş özel kişiler tarafından yazılır. Sefer Tora metinlerinin yazılacağı parşömenler kaşer bir hayvanın derisinden hazırlanır. Parşömenlerin üzerine metinleri yazmak için Talmudik dönemlerde kullanılan kamışlar, günümüzde daha dayanıklı ve rahat kullanımlı olduğu için bazı yörelerde hindi tüylerine dönüşmüştür. Bu tüylerin uçlarının bir tarafı bıçakla düzleştirilerek kare harflerin yazımı kolaylaştırılmaktadır. Parşömenlerin yazımı için kullanılan mürekkep özel olup "Sofer = Sefer Tora'yı yazan kişi" tarafından yapılır. Mürekkep her zaman siyah ve sabit renkli olmalıdır.
Dil Hakkında
Afro-Asyatik dillere bağlı, Kuzey Batı Sami (Semitik) Dil Grubunun Ken'an
koluna bağlı olan İbranice ; 6 milyon kişi tarafından konuşulan
bir dildir. 22 harflik İbrani
Alfabesi ile sağdan sola doğru yazılır. Genelde İsrail ve ABD 'de
konuşulur. Bunun dışında Batı-Şeria'da Yahudi olmayan
bir azınlık ve dünyanın birçok yerindeki Yahudi azınlıklarca da yerel dilin
yanında Ladino, Yidiş veya Aramice ile beraber dini lisan olarak konuşulur.
Eski
Ahid de denilen 'Tanah' ve 3,300 yıl önce Hz.
Musa zamanında kaleme alındığı düşünülen 'Torah'
Kutsal Kitap İbranice'si ile yazılmıştır. Yahudiler
bu sebeple İbranice'ye 'Laşon HaKodeş' ("Kutsal
dil") de derler.
Tarihçiler, Kudüs 'ün Babilliler tarafından
M.Ö. 607 yılında talan edilmesinden sonra, günlük İbranice'nin
yerine zamanın Lingua
Franca 'sı olan, Mezopotamya 'dan Mısır 'a
kadar yaygın bir biçimde konuşulan ve yine semitik
bir dil olan Aramice konuşmaya
başlamış, bu dönemden itibaren İbranice'nin yerini
yavaş yavaş Aramice almıştır. Tevrat'ın Aramice çevirileri
yapılmış ( Targum
Onkelos ) ayrıca Yahudi din adamları Babil'de ve
Kudüs'de Musevi Hukuku'nu oluşturan ve Talmud'u Aramice
olarak kaleme almışlardır.
Romalılar ın
bölgeyi ele geçirmesiyle, 3. yüzyılda İbranice konuşulan
bir dil olmaktan çıkmış, ancak zaman içinde zenginleşerek
önemli bir yazı dili haline gelmiştir.
19. yüzyıl sonunda İbranice, modern İbranice olarak
tekrar ayağa kaldırılmış ve zamanın yahudilerince Yidiş (Yiddish),
Arapça , Rusça gibi
dillerin yerine konuşulmaya başlamıştır. Modern İbranice,
1921 yılında, İngiltere yönetimindeki Filistin 'de
ve 1948 yılında kurulan İsrail Devleti'nin (Arapça
ile birlikte) resmi dil olarak ilan edilmiştir.
Sami dillerinin hemen hepsinde görüldüğü gibi İbranice'de
kelimeler üç ünsüz harften oluşan fiillerden türetilir.
Fiil kökünün asıl anlamı bu üç ünsüz harf tarafından
belirlenir. Bu kökün başına veya sonuna bir takım ünsüz
harfler eklenerek isimler türetilir.
İbranice'de bileşik fiillere pek rastlanmaz, fiillerde
zaman (geçmişte olması, şimdi olması) yerine yapılan
işin bitirilmiş yada bitirilmemiş olması ön plandadır.
(Perfectum – Imperfectum)
İbranice'de isim çekimleri kaybolmuş olup bunun yerine
?? edatıyla accusativus (-i hali), - ? ön ekiyle locativus
(-de hali), - ? ön ekiyle dativus (-e hali), ?? edatı
yada - ? ön ekiyle ablativus (-den hali), ??? edatıyla
yada – ?? ön ekiyle de genitivus (-in –un –nin –nun)
yapılır.
İsimlerde erkek ve dişi olmak üzere iki tür bulunmaktadır.
İsmin tekil, çoğul ve ikil çoğul (dual) olmak üzere
üç biçimi bulunur. Eller, Ayaklar, Gözler, Kulaklar,
Bacaklar gibi çift olan yaka iki nesneden oluşmuş çoğullar
ikil çoğul son eki (–aim) ile, iki den fazla çokluklar
ise çoğul son eki (erkek için –im, dişi için –ot) ile
yapılır.
İsimlerde olduğu gibi sıfatlarda da erkek ve dişi
olmak üzere iki tür bulunur bunlar ismin cinsine göre
kullanılır, Sayı Sıfatlarının da erkek ve dişi biçimleri
bulunur.
İsrail ve
Yahudilerin bulunduğu diğer ülkelerde dini törenlerde.
6 milyon
|